Door Henk Vlaming in Journalistiek bedrijven op 27 December 2007
Menige discussie tussen mediadeskundigen gaat over de prijs van informatie. Ooit zal de krant gratis worden, zo is een veel gehoorde stelling. Net als journalisten kunnen mensen namelijk het gros van hun informatie op internet vinden. Iets dat algemeen beschikbaar is, kost niks. In ons vakblad (De Journalist) stond een tijdje geleden eens een artikel over de opkomst van de vele amateurjournalisten, mensen die filmpjes en nieuwsitems op internet zetten zonder dat ze een journalistieke achtergrond hebben.
Is het echt zo gemakkelijk, dat vinden van informatie. Ja. Een voorbeeld? Vanmorgen stond op internet dat een dominee uit Overberg is aangehouden voor kinderporno op zijn pc.
Goh, dacht ik, wie zou dat zijn? Een dominee is lokaal vaak een bekende persoon. Via de zoekmachine hopte ik van de ene naar de andere pagina. Zo kwam ik er achter dat het een hervormde voorganger was. Daarmee verfijnde ik mijn zoekopdracht. Al snel volgde een naam. Tien seconden later had ik een foto van de man gevonden. Hij zit er in een fauteuil terwijl hij een blaadje leest, kaal, wit overhemd, stropdas.
De foto is inmiddels verwijderd, maar de preview is blijven staan. Wat ook is blijven staan, is het interview met de verdachte geestelijke. “Eén van mijn dromen is de jeugd actief betrokken te krijgen bij de gemeente”, zegt hij op 3 september in een interview in een plaatselijk kerkblad. “Ik merk dat hier heel veel jeugd is, waarvan een deel zo nu en dan naar de kerk komt.” De verontruste godsvruchtige dominee, die constateert dat de kerk leegloopt en daar zijn eigen maatregelen tegenover stelt. Hopla, daar hebben we een mooi item, inclusief foto. Gemaakt in een kwartiertje.
Wat ik als journalist kan vertellen, kunnen mensen zelf ook achterhalen. Dat was vroeger natuurlijk ook zo. Mensen konden ook zelf bellen of vakbladen na pluizen in archieven. Maar dat was bewerkelijk, bronnen waren minder traceerbaar en moeilijker toegankelijk.
Wat is in het internettijdperk nog je onderscheidend vermogen als journalist? Dat is de duiding. Informatie heeft pas waarde als je weet wat je er mee kunt. Journalisten geven niet alleen informatie, maar zeggen ook hoe je die lezen moet. Zij bepalen welke prioriteit informatie heeft, ze brengen verbanden aan en versterken hun boodschap met unieke informatie.
Wil je als journalist iets te vertellen hebben, zorg er dan voor dat je op een van de volgende punten scoort. Hoe meer punten, hoe groter de autoriteit van de journalist. Check verder je eigen status als journalist.
Actueel. Vertel iets dat niemand nog weet
Uitleg. Leg uit wat er precies aan de hand is
Extra’s. Voeg extra informatie toe aan dat wat algemeen bekend is
Dwarsverbanden. Leg de link met andere informatie die niet direct voor de hand ligt
Prioritering. Geef aan welke plaats de informatie inneemt te midden van al die informatiestromen
1 punt: gewoon verslaggevertje (beginneling/amateur)
2 punten: senior verslaggever (professional, maar niet meer dan dat)
3 punten: degelijke journalist
4. punten: journalist als autoriteit
5 punten: goeroe/trendwatcher
Door Henk Vlaming in Journalistiek bedrijven op 25 December 2007
Vrede op aarde
Wat dragen wij er aan bij?
Dat doet er niet toe
Wij hebben geen mening
Wij brengen alleen de feiten
Vrede op aarde
Het komt er maar niet van
Telkens gaat het mis
Maar dat wisten wij al
We hebben het voorspeld
Vrede op aarde
We zien lichtpunten
Maar we weten het niet zeker
We kijken het nog even aan
Zekerheden vind je hier niet
Vrede op aarde
Ik wens het jullie allemaal
Zelf werk ik er hard aan
Het gaat me zeker lukken
Ik heb nu een week vakantie
Door Henk Vlaming in Journalistiek bedrijven op 19 December 2007
Vandaag zat er een chocoladereep bij de post met een kerstkaartje er bij. Een geste van een collega met wie ik af en toe samenwerk. Bovendien het eerste werkgerelateerde kerstcadeautje van dit jaar. Onverwachts en origineel, want meestal zijn het mijn opdrachtgevers die iets sturen rond kerst in plaats van medewerkers.
Kaartjes met kerst vind ik fijn. Je telt je vrienden. Ook zakelijke relaties melden zich in december via de brievenbus. Ieder jaar is de eerste zakelijke kerstkaart die ik krijg van een aardappelgroothandel. Ik heb er nooit voor gewerkt, maar ons adres zit daar per ongeluk in het relatiebestand.
Sinds gisteren loopt onze brievenbus vol met kaartjes. Soms krijg ik de beste wensen van bedrijven die ik amper ken. Laat staan dat ik weet wie al die namen zijn die zwierig zijn opgeschreven. Ik heb ook een kaart gekregen van iemand die ik niet mag.. Maar ja, kerst, liefde en vergeving horen een beetje bij elkaar.
Een andere aardige gewoonte raakt helaas in onbruik. Vroeger kreeg ik in december cadeautjes van redacties en uitgevers. Een teken van verbondenheid. Je hoort erbij, zo is de boodschap. Meestal stuurden redacties en uitgevers flessen wijn. Eén uitgever stuurde zelfs twee keer een doosje wijn. Ik werkte namelijk voor twee verschillende redacties daar, waardoor ik blijkbaar twee keer in het systeem zat. Zelfs de begeleidende brief waarin de goede samenwerking werd benadrukt, was identiek.
Een uitgever in Deventer stuurde jarenlang een grote doos ontbijtkoek. Een paar soepkommen met een paar glazen heb ik ook nog eens gehad. Ik had geen idee van wie, want er zat geen kaartje bij.
Maar naar gelang de jaren verstrijken, krijg ik minder wijn en de ontbijtkoek is weg bezuinigd. In materieel opzicht is dat niet erg, maar het is wel een signaal. Vroeger was een freelancer een verlengstuk van de redactie. Een medewerker op afstand, maar toch iemand die erbij hoorde.
Nu is het een huurling. Een vreemdeling die je betaalt voor zijn diensten, waarna de deur weer dicht gaat. De factuur is al hoog genoeg. Uiteindelijk is dat inderdaad de realiteit. Maar wat ik daar niet zo leuk aan vind, is het idee dat loyaliteit, inzet en betrokkenheid er niet meer toe doen. Warmte is verworden tot kostenpost.
Door Henk Vlaming in Journalistiek bedrijven op 18 December 2007
“Mevrouw Vennegoor is er niet vandaag.” Kan gebeuren, een pr-medewerkster die niet op haar plaats zit. “Als u uw telefoonnummer achterlaat, belt zij u terug.” Prima, ik liet mijn nummer achter. Zo gaat het veel vaker, en dat werkt meestal goed.
Maar toen kon ik nog niet weten hoe anders het dit keer zou gaan. Het begon vorige week. Mevrouw Vennegoor is van de afdeling pr & communicatie van een klein accountantskantoor in het oosten van het land. Haar naam stond onder een persbericht. Dat bericht was voor mij aanleiding om haar een toelichting te vragen, want de boodschap was niet erg helder.
Enfin, ik dus mijn telefoonnummer achterlaten. Maar al wie er belde, niet mevrouw Vennegoor. Dus ik maar weer bellen. “Mevrouw Vennegoor is er niet vandaag, die werkt maar een halve week.” Waarna ik mijn nummer opnieuw mocht achterlaten, dan zou Vennegoor zeker terugbellen.
Ook dit kan gebeuren. Mensen hebben soms een herinnering nodig in de drukte van alledag. Maar u raadt het al: het beloofde telefoontje bleef opnieuw uit. Vandaag probeerde ik het nog een keer, bijna tegen beter weten in. En ja hoor, opnieuw was mevrouw Vennegoor even bezig. “Als ik uw nummer krijg, belt zij terug”, zei de telefoniste.
Het lag op het puntje van mijn tong om te vragen of mevrouw Vennegoor wel bestond. Ik besloot om me bij de feiten te houden en de telefoniste deelgenoot te maken van de gebroken beloften.
De telefoniste sprong gelijk in de verdediging. “Ze heeft het druk”, riep ze strijdlustig.
“Maar haar naam staat onder jullie persbericht”, zei ik. “Dan is ze toch wel een keer aanspreekbaar? Kan ik haar mobiele nummer misschien krijgen?”
“Maar meneer, dat gaan wij toch niet zo maar aan buitenstaanders geven?” Een pr-functionaris met een geheim mobiel nummer? Nu wist ik zeker dat ik met amateurs te maken had. “Is zij wel echt van de afdeling pr?” flapte ik eruit.
“Als u zo begint hang ik op”, dreigde de telefoniste.
“Dan zet ik dat wel in mijn artikel”, bitste ik terug. De telefoniste durfde niet op te hangen, maar doorverbinden kon ze ook niet, want de geheimzinnige mevrouw Vennegoor was gewoon onbereikbaar.
Ik heb besloten om mevrouw Vennegoor en de telefoniste van mijn lijst te schrappen. Het gebeurt vaker dat bedrijven geen ervaring hebben met perszaken. Maar goede wil hebben ze vaak wel. Op die paar uitzonderingen na. Die kun je maar beter met rust laten dan.
Door Henk Vlaming in Journalistiek bedrijven op 7 December 2007
“Ach, u hebt een hond.” De man aan de andere kant van de lijn valt gelijk uit zijn rol als hij het geblaf hoort. Een plotse onderbreking van het interview. “Ja, ik heb een hond”, zeg ik maar. Tegelijkertijd probeer ik de tegenstribbelende hond de deur uit te werken. Omdat het telefoonsnoer mij tegenhoudt, lukt het me niet om de deur achter het beest in het slot te gooien.
Thuiswerken heeft veel voordelen, maar ook een paar nadelen. Eén daarvan is dat mijn honden aanslaan zodra er iemand aanbelt. Dat gebeurt bijvoorbeeld als de postbode een pakje brengt, of als de glazenwasser de ladder tegen de pui zet.
Waar mijn kinderen al lang geleden hebben geleerd stil te zijn als ze langslopen, heb ik mijn huisdieren deze discipline niet kunnen bij brengen. Heel wat zakelijke telefoongesprekken zijn al onderbroken door gekef. Hoewel ze niet vaak in mijn kantoor zitten, zijn ze vaak vlak in de buurt.
Sommige mensen met wie ik aan de lijn hang vinden het lief, zo’n diertje op de achtergrond. Anderen doen alsof ze niks horen. Dan heb je nog de categorie die de kluts kwijt raakt door het dierengeluid.
Het kan erger. Als ik beneden zit is het mijn papagaai die elk gesprek verstoort. Het beest praat nauwelijks, maar fluit wel doordringend. “Wat is dat voor een geluid?” zo hoor ik dan. Waarna nog wel eens een praatje volgt over het houden van papagaaien.
Het beste ben ik nog uit met mijn kat, die zwijgt tenminste en loopt niet voor de poten. ’s Nachts ligt hij wel eens op mijn bureaustoel. In het donker ben ik al twee keer op hem gaan zitten.
Maar tegenwoordig betrap ik hem ook wel eens in de mand met oud papier. Gezellig, zo’n stille maat als ik alleen aan het werk ben. Een huisdier voor een freelancer, heel soms raad ik het aan.
Door Henk Vlaming in Journalistiek bedrijven op 6 December 2007
Wij vieren al jaren Sinterklaas, ook nu de kinderen groter zijn. Wat heeft dat met het werk van een freelance journalist te maken? Alles, en dat ga ik uitleggen.
Zoals zo veel mensen heb ik het topdruk. Al jaren trouwens, maar nu is het echt top. Ik moet zelfs weer af en toe ’s avonds werken.
Maar toen kwam pakjesavond dus. Het zweet brak mij uit. Ik moest namelijk nog een cadeautje kopen. Ik heb mij voorgenomen om niet naar de eerste de beste cadeauwinkel te lopen in het plaatselijke winkelcentrum. Dat doen de kinderen namelijk al.
Er zit niks anders op dan mijn werkzaamheden tijdig te onderbreken om wat verderop te gaan winkelen. Vorig jaar heb ik leergeld betaald. Toen ging ik aan het einde van de werkdag naar de winkel. Die sloot een uur eerder omdat het Sinterklaas was.
Dit jaar kan ik niet met hetzelfde verhaal thuiskomen. Om drie uur ben ik er tussenuit gegaan, een lading onafgemaakt werk achterlatend. Probeer er van te genieten, zei ik tegen mijzelf. Om vijf uur was ik terug en brak de tijd voor het heerlijk avondje aan.
Chocolademelk, pepernoten, sommige tradities zijn fijn. Maar er zijn ook tradities die minder leuk zijn. Toen de maan rond middernacht al uren door de bomen scheen, zat ik achter mijn bureau de schade te herstellen van een opgelopen achterstand.
Door Henk Vlaming in Journalistiek bedrijven op 4 December 2007
“Neem je lamp mee naar boven”, zei mijn vrouw. Komt morgen wel, mompelde ik. De bureaulamp was zaterdag met de post bezorgd. Het gepruts met stekkers onder mijn bureau weerhield mij er aanvankelijk van om het apparaat te installeren.
Dit is niet zo maar een bureaulamp, het is een is een zogenaamde daglichtlamp. Mijn vrouw heeft in haar kantoor al een tijdje zo’n ding. Inderdaad geeft deze lamp een enorme dosis licht die suggereert dat het zonnetje door het raam valt, zelfs al is het nacht.
Het is echter geen gadget maar een machine tegen winterdepressies, zo heb ik begrepen. Al een paar keer heb ik zo’n lamp in huis willen halen, en dit jaar is het er van gekomen. Net als veel Nederlanders voel ik mij in de winter minder vrolijk dan in de zomer.
Dat je daar met een lamp iets tegen kunt doen, ging er aanvankelijk bij mij niet in. Tot ik zo’n ding zag staan in het meestal schemerige kantoor van mijn vrouw. Alsof de zon naar binnen scheen, letterlijk. Wat niet kan, want ze heeft geen raam aan de zonkant. Maar het echte geheim schijnt in de speciale stralen te zitten.
Vandaag heb ik mijn nieuwe lamp bijna de hele dag aangehad. Heel logisch op een asgrauwe dag waarop verlichting sowieso handig is. Geen zonnebril op zetten en ook je ogen niet sluiten, zo staat in de bijsluiter. Dit licht moet via je ogen binnenkomen. Ik voel me aan het eind van de dag nog niet vrolijker, maar chagrijnig was ik toch al niet.
Het duurt echter een paar dagen voordat je effect merkt, volgens het instructieboekje. In de doos lag een lijst waarop ik kan aankruisen hoe mijn gemoedstoestand is. Dan kan ik na een paar weken kijken of de klachten minder worden.
Ik heb het lijstje ingevuld. Nu maar afwachten. Maar eigenlijk vertrouw ik het maar half. Vier tl-buisjes die mijn blij maken? Aan de lamp zal het niet liggen. Mijn zoon vertelde mij vanavond dat die zo fel scheen dat onze hele voortuin verlicht was.
|
